Jednym z przedmiotów dokumentacji cen transferowych jest transakcja z podmiotem powiązanym. W praktyce właściwie najczęściej tworzy się tego typu dokumentacje podatkowe i to tutaj kryje się jedna z największych trudności w pracy osoby odpowiedzialnej za ceny transferowe w spółce, bo co to właściwie jest ta transakcja? Może zacznijmy od źródła: w art. 9a ustawy o CIT (odpowiednie art. 25a ustawy o PIT) możemy wyodrębnić 2 podstawowe cechy transakcji podlegającej obowiązkowi dokumentacyjnemu. Są to:

(1) transakcja musi być transakcją,

(2) transakcja musi mieć istotny wpływ na wysokość dochodu lub straty,

 

Te dwie cechy, plus spełnienie kryterium podmiotowego, o którym możesz przeczytać tutaj, aktualizuje obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej. Poniżej omówienie tych cech.

 

1. Transakcja

W obu ustawach podatkowych, zarówno PIT jak i CIT na próżno możemy szukać definicji transakcji na potrzeby przygotowania dokumentacji cen transferowych. Nie zapominajmy jednak, że ceny transferowe to prawo podatkowe, a to oznacza, że w sytuacji gdy ustawa nie wprowadza definicji, prym należy do wykładni językowej. Zajrzyjmy zatem do słownika.

 

Skoro już wiemy, że poprzez transakcję zasadniczo powinniśmy rozumieć umowę handlową kupna lub sprzedaży, to generalizując możemy powtórzyć za WSA w Warszawie (III SA/Wa 209/15), że będzie to każde zdarzenie powodujące przejście towaru, produktu czy usługi od jednego podmiotu na rzecz drugiego. Istotą zatem transakcji jest obrót towarami, usługami i wszelkimi innymi dobrami.

UWAGA!

  • nie zapominajmy, że transakcja ma mieć charakter handlowy. Handlowy oznacza tyle co „w ramach działalności gospodarczej”, zatem jeżeli podatnik dokona np. pewnego rozliczenia ze wspólnikiem poza swoją działalnością gospodarczą, to zdaniem autora, nie powstaje wtedy obowiązek dokumentacyjny,
  • z transakcją nie zawsze musi się wiązać przepływ pieniędzy, praktyka umów wskazuje, że transakcje mogą mieć charakter barterowy lub kompensacyjny, możemy mieć również do czynienia z obrotem giełdowym. Brak wyrażonej ceny w sposób pieniężny nie powoduje, że transakcja traci swój „transakcyjny” charakter!

 

2. Istotny wpływ transakcji na wysokość dochodu lub straty

Częściowo ustawodawca wyjaśnił kiedy transakcja ma istotny wpływ na wysokość dochodu lub straty. Zastosowano bowiem kryterium kwotowe, i tak:

(1) dla podatników których przychody mieściły się w poprzednim roku podatkowym w przedziale 2.000.000 euro – 20.000.000 euro, są to transakcje jednego rodzaju, których wartość przekracza 50.000 euro, przy czym kwota ta powiększa się o kolejne 5.000 euro za każdy 1.000.000 euro ubiegłorocznego przychodu ponad kwotę 2.000.000 euro;

(2) dla podatników których przychody mieściły się w poprzednim roku podatkowym w przedziale 20.000.000,01 euro – 100.000.000 euro, są to transakcje jednego rodzaju, których wartość przekracza 140.000 euro, przy czym kwota ta powiększa się o kolejne 45.000 euro za każde 10.000.000 euro ubiegłorocznego przychodu ponad kwotę 20.000.000 euro;

(3) dla podatników których przychody mieściły się w poprzednim roku podatkowym przekroczyły 100.000.000 euro, są to transakcje jednego rodzaju, których wartość przekracza 500.000 euro.

I teraz pytaniem jest czym są transakcje jednego rodzaju? Niestety ustawodawca nie wyjaśnił co należy pod tym rozumieć. Brak jest jeszcze praktyki organów podatkowych czy wystarczającego orzecznictwa by móc dziś to jednoznacznie rozstrzygać. Podatnik sam powinien dokonać klasyfikacji i umieć ją uzasadnić, uzasadniony z pewnością jest podział na transakcje dostawy (nabycia) towarów i transakcje świadczenia (zakupu) usług. Można pokusić się o dalszy podział, np. ze względy na szczególne cechy towarów lub szczególne cechy usług.

Racjonalnym jest raczej spojrzeć na gamę obszarów w których współpracują podmioty powiązane i w ramach tych obszarów postarać się sformułować klasyfikację. Z pewnością usługi finansowe (np. pożyczki) stanowią inny rodzaj transakcji niż sprzedaż (zakup) podzespołów samochodowych. Inny rodzaj transakcji stanowić będzie też udzielenie licencji na korzystanie z praw własności przemysłowej.

 

UWAGA!

Kryterium kwotowe dotyczy nie jednej transakcji, a jednego rodzaju transakcji. Jeśli podatnik decydowałby się na dzielenie usług w celu uniknięcia konieczności przygotowywania dokumentacji cen transferowych, powinien raczej dokonywać tego w oparciu o kryterium rodzaju usług. Musi jednak liczyć się z możliwością zakwestionowania „sztucznego podziału” a nawet możliwością zastosowania wobec niego klauzuli obejścia prawa podatkowego z art. 119a Ordynacji Podatkowej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *